Warto odwiedzić: Stawisko – Podkowa Leśna

Wiosna blisko. Kiedy słońce będzie już naprawdę wysoko, a smog zniknie jak zły sen – ruszymy na szlaki piesze, na trasy rowerowe. Miejsc na wycieczki w naszych okolicach jest wiele.

Teraz kiedy błoto i pogoda niepewna, można zrobić krótki wypad samochodem lub kolejką WKD i pozwiedzać. Na przykład odwiedzić muzeum Iwaszkiewiczów w Stawisku.

Stawisko to nazwa nadana przez Jarosława Iwaszkiewicza 35-hektarowej wówczas posiadłości, którą jego teść Stanisław Wilhelm Lilpop podarował córce Annie w dniu ślubu w roku 1922.

Okazała willa, będąca ozdobą tej posiadłości i domem rodzinnym Iwaszkiewiczów, miała być pierwotnie zaprojektowana przez Karola Stryjeńskiego, ostatecznie stworzył ją Stanisław Gądzikiewicz.

Z mariażu finansjery i poezji powstało miejsce owiane legendą polskiej kultury. Choć młodzi, majętni gospodarze, osiadłszy na wsi, planowali, jak na dziedziców przystało, zajmowanie się sadownictwem, uprawą szparagów i zbóż, to jednak szybko okolicę zaczął porastać nieposkromiony las, a kultura z roli przeniosła się do salonu.

U Iwaszkiewiczów gościli często znani twórcy tamtych czasów, między innymi – Julian Tuwim, Antoni Słonimski, Jan Lechoń, Karol Szymanowski, Stanisław Baliński, Jerzy Mieczysław Rytard. Niekończące się rozmowy o sztuce stanowiły tło, w którym dojrzewał talent pisarza, tworzącego w tym okresie swoje najlepsze opowiadania – „Panny z Wilka”, „Brzezinę”, wiersze i sztuki teatralne.

Dom pozostawał otwarty przez całą okupację, stanowiąc schronienie, już nie tyle dla muz, ile dla wielu pozostających bez środków do życia artystów. Przez Stawisko przewinęło się w czasie okupacji wiele postaci znaczących dla polskiej kultury, między innymi: Czesław Miłosz, Stanisław Dygat, Krzysztof Kamil Baczyński, Leon Schiller, Witold Lutosławski, Jerzy Waldorff. Po Powstaniu Warszawskim zatrzymali się tu na dłużej Jerzy Andrzejewski i Władysław Tatarkiewicz.

Po wojnie najczęściej pojawiali się w Stawisku przyjaciele Iwaszkiewiczów: Zygmunt Mycielski, Paweł Hertz, Roman Jasiński. Wydarzeniami były natomiast: wizyta królowej belgijskiej Elżbiety w roku 1955 i Artura Rubinsteina w roku 1958.

Obecnie mieści się tu Muzeum Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów. Wejście na teren rozległej posiadłości to oznakowana szyldem Muzeum brama przy ulicy Zachodniej. Wjazd samochodem możliwy jest główną bramą, znajdującą się przy drodze 719. Parkową aleją dojeżdża się do wygodnego parkingu obok willi.

„Wnętrze Stawiska zachowało swój pierwotny charakter zamożnego domu polskiego ze zbiorami XIX- i XX-wiecznego malarstwa polskiego i innych dzieł sztuki, z meblami, sprzętami oraz przedmiotami codziennego użytku” – Informator Muzeum.

Źródło: Przewodnik Miasto-Ogród Podkowa Leśna i okolice na weekend, Sławomir Kubisa, 2013

Redakcja

redakcja@miastaiogrody.pl

Wydawca

stowarzyszenie@miastaiogrody.pl

Składki i darowizny

 38116022020000000367219228 MBank