Trzeci sektor i społeczeństwo obywatelskie

Trzeci sektor to popularna nazwa organizacji pozarządowych: fundacji i stowarzyszeń. Dlaczego trzeci? Bo pierwsze dwa to przedsiębiorcy i administracja. Organizacje pozarządowe – w odróżnieniu od organów publicznych, a podobnie jak przedsiębiorcy – są prywatne i powstają z inicjatywy ich założycieli, ale – w odróżnieniu od przedsiębiorstw, a podobnie jak władze publiczne – działają w interesie publicznym, a nie prywatnym.

Organizacje pozarządowe mogą prowadzić działalność gospodarczą, ale nie działają w celu osiągnięcia zysku.

Społeczeństwa tzw. obywatelskie charakteryzują się dużą liczbą sprawnie działających organizacji, które zapewniają równowagę między najczęściej rozbieżnymi interesami władzy, przedsiębiorców i obywateli.

Na początku 2018 roku w Polsce były zarejestrowane ponad 22 tysiące fundacji i niemal 112 tysięcy stowarzyszeń (wśród tych ostatnich około 16,6 tysięcy stanowiły ochotnicze straże pożarne). Według badań Stowarzyszenia Klon/Jawor, a także danych GUS, można szacować, że około 70% zarejestrowanych organizacji jest aktywnych.

Oznacza to, że w Polsce działa około 90 tysięcy stowarzyszeń i fundacji. Warto jednak wiedzieć, że w Polsce istnieje także około 50 tysięcy innych podmiotów, które są zaliczane do szeroko definiowanego sektora pozarządowego.

Są to między innymi koła łowieckie, związki zawodowe, spółdzielnie socjalne, organizacje pracodawców, koła gospodyń wiejskich, kółka rolnicze, cechy rzemieślnicze, instytucje kościelne, partie polityczne.

Liczba zarejestrowanych stowarzyszeń i fundacji różni się w zależności od regionu Polski – zdecydowanie najwięcej jest ich na Mazowszu, niemal 23 tysiące, w tym ponad połowa w samej Warszawie (12,7 tysięcy).

Co oznacza obywatelskość społeczeństwa?

Co oznacza obywatelskość społeczeństwa? Przede wszystkim świadomość obywateli, świadomość swoich praw i potrzeb, ale też świadomość odpowiedzialności za stan rzeczy, w jakim żyjemy. Ale sama świadomość nie wystarczy. Jeśli społeczeństwo jest świadome, ale nie ma w ludziach decyzji o tym, żeby część swojego życia poświęcić otoczeniu, to wyjdzie z tego tylko społeczeństwo roszczeniowe, a nie obywatelskie.

Obywatelskość to zaangażowanie, decyzja, że część swojego czasu, swoich kwalifikacji, nierzadko zasobów, dam jakiejś ważnej dla mnie sprawie. W czasach kiedy władza wypełnia swoje zadania dobrze, trzeci sektor wspomaga władzę tam, gdzie nie starcza jej środków i mocy przerobowych, w czasach kiedy władza odchodzi od społeczeństwa, trzeci sektor będzie korygował niedemokratyczne działania władzy.

I tak jak stabilna gospodarka stoi na trzech nogach: administracji, przedsiębiorcach i organizacjach pozarządowych, tak świadomy obywatel ma dom, pracę i swoje społeczne zaangażowanie. Dziś, u nas, tak po prostu wypada.

Dorota Zbińkowska, DZ

Redakcja

redakcja@miastaiogrody.pl

Wydawca

stowarzyszenie@miastaiogrody.pl

Składki i darowizny

 38116022020000000367219228 MBank